Όπως σε όλα τα καρποφόρα δέντρα, έτσι και στην ελιά, το κλάδεμα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες καλλιεργητικές πρακτικές.

Στο παρακάτω άρθρο από τον συνεργάτη γεωπόνο Σάββα Δρινή και την Αγροτική Παιδεία, θα εστιάσουμε στα λάθη που γίνονται κυρίως από ερασιτέχνες αλλά καμιά φορά και από έμπειρούς ελαιοπαραγωγούς που δεν δίνουν την αρμόζουσα σημασία στο κλάδεμα της ελιάς! 

Πρωταρχικός σκοπός του κλαδέματος είναι η ισορροπία μεταξύ της βλάστησης και της παραγωγής, αλλά και η διαμόρφωση ενός υγιούς δέντρου που αντέχει στις κακουχίες της υπαίθρου

Με το κλάδεμα επιδιώκουμε:

Τη βελτίωση του φωτισμού και του αερισμού μέσα στην κόμη, με στόχο να μειώσουμε την πιθανότητα προσβολών από κυκλοκόνιο, γλοιοσπόριο ή άλλες ασθένειες.

Την ορθή διαχείριση της βλάστησης/καρποφορίας με σκοπό να έχουμε σταθερή παραγωγή κάθε χρόνο.

Την δημιουργία ενός λειτουργικού σκελετού που διευκολύνει την διαδικασία συγκομιδής.

Και τέλος την ευρύτερη ανανέωση του δέντρου.

Για να πετύχουμε όμως τους παραπάνω βασικούς στόχους, αλλά και να μην βλάψουμε τα δέντρα μας θα πρέπει να αποφύγουμε ορισμένες τακτικές και συνήθειες που όχι μόνο μειώνουν την παραγωγή μας, αλλά θέτουν σε κίνδυνο και την ευρύτερη υγεία του ελαιώνα μας.

 

Πάμε λοιπόν να δούμε τα 3 πιο συχνά λάθη στο κλάδεμα της ελιάς.

Πρώτον η λάθος εποχή επέμβασης

Λάθος εποχή σημαίνει είτε να κλαδέψουμε πολύ νωρίς μέσα στο χειμώνα , είτε πολύ αργά μέσα στην άνοιξη.

Εάν κλαδέψουμε πολύ νωρίς , τότε το δέντρο δεν έχει προλάβει να ολοκληρώσει τον βιολογικό του κύκλο, και προκαλούμε νέα βλάστηση σε στιγμή που οι ιστοί θα έπρεπε να εισέρχονται σε λήθαργο.

Οι νέοι βλαστοί δεν προλαβαίνουν να ωριμάσουν πριν από τους χειμερινούς παγετούς, με αποτέλεσμα να παγώνουν και να νεκρώνονται.

Επίσης, η βίαιη διακοπή της φυσιολογικής διαδικασίας αποθήκευσης θρεπτικών στοιχείων μειώνει τα ενεργειακά αποθέματα του φυτού, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά την άνθηση και την καρπόδεση την επόμενη χρονιά.

Εάν κλαδέψουμε πολύ αργά μέσα στην άνοιξη τότε αφαιρούμε παραγωγικούς βλαστούς και σπαταλάμε την ενέργεια και τα θρεπτικά στοιχεία που δαπανήθηκαν για τον σχηματισμό αυτών των βλαστών/ταξιανθιών.

Επιπλέον, το δέντρο, έχοντας ήδη ξεκινήσει τη δραστηριότητά του, χάνει ξαφνικά τμήμα της φυλλικής του επιφάνειας που είναι απαραίτητο για τη φωτοσύνθεση.Η απώλεια αυτή προκαλεί στρες, καθυστέρηση στην ανάπτυξη και αστάθεια στην παραγωγή των επόμενων ετών.( παρενιαυτοφορία )

Δεύτερον πολύ βαρύ κλάδεμα

Το κλάδεμα καρποφορίας δεν είναι κλάδεμα ανανέωσης, άρα θα πρέπει να κλαδεύουμε με μέτρο και να μην “κατεβάζουμε” ολόκληρο το δέντρο.

Σε περίπτωση υπερβολικού κλαδέματος, δηλαδή αν αφαιρέσουμε παραπάνω από 25 -30% της κόμης , δημιουργούμε μεγάλο σοκ στο φυτό και μειώνουμε άμεσα την φωτοσυνθετική ικανότητα του δέντρου.

Στην προσπάθεια του να αντιδράσει, και να ισορροπήσει τη σχέση ρίζας/κόμης, το δέντρο πετάει λαίμαργους βλαστούς με αποτέλεσμα να αδειάζει τις αποθήκες ενέργειας και να ρίχνει τους καρπούς ή τα άνθη του.

Για να έρθει η ισορροπία θα περάσουν τουλάχιστον 2 με 3 χρόνια, γι αυτό και το βαρύ κλάδεμα θα πρέπει να αποφεύγεται.

Τρίτον κλάδεμα με υγρό καιρό

Το κλάδεμα με υγρό καιρό είναι ίσως το πιο συνηθισμένο λάθος στην ελληνική ύπαιθρο.

Αυτό συμβαίνει διότι η περίοδος του κλαδέματος είναι μια περίοδος με πολύ συχνές βροχοπτώσεις με αποτέλεσμα πολλοί παραγωγοί να βιάζονται για να συνδυάσουν το κλάδεμα με την λίπανση που απαιτεί βροχή.

Φυσικά, όσο κι αν “βολεύει” θα πρέπει πάση θυσία να αποφεύγουμε το κλάδεμα με υγρό καιρό διότι ρισκάρουμε με πολύ σοβαρές μυκητολογικές ασθένειες όπως το γλοιοσπόριο και το κυκλοκόνιο αλλά και με το βακτήριο ψευδομονάδα που δημιουργεί την λεγόμενη “καρκίνωση”

Οι λόγοι πίσω από αυτό το φαινόμενο είναι ότι ο υγρός καιρός ευνοεί την μεταφορά και πολλαπλασιασμό των παθογόνων και επίσης αναστέλλεται η διαφοροποίηση του φελλώδους ιστού που σφραγίζει τα σημεία κοπής άρα το δέντρο παραμένει εκτεθειμένο σε μολύνσεις για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Άρα πριν προχωρήσουμε σε κλάδεμα , υπολογίζουμε την κατάλληλη χρονική περίοδο μετά το πέρας του τελευταιου παγετού, φροντίζουμε να μην έχει προηγηθεί βροχή και τέλος δεν κλαδευουμε περισσότερο από 20% της κόμης.

 

*Bonus tip*

Σε περίπτωση που διαθέτουμε περισσότερα από ένα αγροτεμάχια , φροντίζουμε για την αποτελεσματική απολύμανση των εργαλείων πριν και μετά από κάθε αλλαγή ελαιώνα.

Έτσι αποτρέπουμε την διασπορά των ασθενειών και διατηρούμε τους ελαιώνες μας υγιής.

Ιδανικό ψαλίδι κλαδέματος για την ελιά με διάμετρο κοπής έως 34 χιλιοστά είναι το Protech 340s από την Cresman και το PRU36 από τον Αγγελής.